فرهنگ(۱۱)
مقايسه و جمعبندي مدلهاي فرهنگ سازماني
همانطوريکه ملاحظه گرديد مدل هافستد نيز شبيه مدلهاي هندي، دفت و هال و ساير انديشمنداني است که کوشيدند در تعامل دو عنصر مهم (کانون توجه و ميزان انعطافپذيري)، فرهنگها را طبقهبندي کنند. مقايسه بين مدلهاي فرهنگي سازماني در شکل زیر قابل جمعبندي است.
|
ويژگيها انواع مدلها |
|
عناصر اصلي |
مدلهاي فرهنگي |
|
مدل گردن |
گردن |
سازگاري ـ مسئوليت ـ استانداردها ـ پاداشهاـ شفافيت سازي ـ صميميت و حمايت ـ رهبري |
فاقد مدل مشخص |
|
مدل رابينز |
رابينز |
تشويق و تهديد ـ ميزان کنترل مديريت |
چهاررويكردمبتني بر پارامترپاداش/تهديد و ميزان کنترل مديريت بوجود ميآيند |
|
مدل هاروي و براون |
هارول – براون |
تعداد افراد متعهد به ارزشهاي سازمان – ميزان تعهد به ارزشهاي سازمان |
فرهنگ قوي، ضعيف و ميانه |
|
مدل استانلي ديويس |
استانلي – ديويس |
استراتژي – ميزان اهميت هر اقدام در استراتژي ميزان سازگاري استراتژي با فرهنگ سازماني |
چهارمدل قابل قبول، کنترل –اغماض، مدل غيرقابل قبول |
|
مدل مکانيکي و ارگانيکي |
استاکر و برنر الگوي لورش و لارنس |
ميزان پيچيدگي محيط ـ ميزان تغييرات محيط |
سيستم ارگانيکي و سيستم مکانيکي، ساده و پايدار وپيچيده و ناپايدار |
|
مدل هندي |
چارلز هندي |
ميزان توجه به داخل و خارج ـ ميزان ثبات و پايداري محيط |
فرهنگ سازماني وظيفه، نقش، فرد و قدرت |
|
مدل هرسي بلانچارد |
هرسي و بلانچارد |
ميزان انسجام داخلي ـ ميزان تطبيق پذيري |
فرهنگ مشارکتي، يادگيري، رقابتي و بورکراتيک |
|
مدل کوئين |
رابرت کوئين |
کانون توجه (داخل ـ خارج) – ميزان انعطاف و کنترل |
سيستمهاي بازار محور، سلسله مراتبي، ادهوکراسي و قبيلهاي |
|
مدل ريچارد دفت |
ريچارد ـ دفت |
کانون توجه (داخل ـ خارج) ـ ميزان انعطاف و کنترل |
فرهنگ انعطاف پذير، مشارکتي، ماموريتي، بورکراتيک |
|
مدل هال |
ريچارد اچ هال |
کانون توجه (داخل ـ خارج) ـ ميزان انعطاف و کنترل |
سيستمهاي باز ـ فرآيندي ـ روابط انساني ـ عقلايي |
|
مدل هافستد |
گيرت هافستد |
فاصله قدرت ـ ابهام گريزي- مردگرايي/ زنگرايي ـ جمع گرايي/ فردگرايي |
سيستم ديوان سالار، ارگانيک، مشارکتي و قبيلهاي |
شكل مقايسه مدلهاي فرهنگ سازماني
براساس جدول مقايسهاي فوق نتايج زير قابل استحصال است:
2ـ متناسب با عوامل سازگاري و انسجامي، مدلهاي فرهنگ سازماني متعدد شناسايي و معرفي شدهاند از جمله فرهنگ سازماني ارگانيکي ـ مکانيک، ساده و پيچيده، پايدار ـ تغيير مشارکتي ـ بورکراتيک ياديگري ـ رقابتي و ...
3ـ به جز هافستد محور ساير مدلها، فرهنگ سازماني است. هافستد فرهنگ سازماني را در محيطهاي فرهنگي وسيعتر و بين فرهنگهاي ملي و در کشورهاي مختلف مورد مطالعه قرار داده است.
4ـ از آنجا که يکي از اهداف پژوهش حاضر مطالعه فرهنگ سازماني در مناطق مختلف (استانها) ايران است، مدل هافستد مناسبترين مدل براي استفاده محقق تشخيص داده شد.
